Op 1 december heeft het Iraanse regime officieel zijn zogenaamde “Hidsjabisme– en Kuishheidswet” gepresenteerd – een draconische wetgeving die een nieuw hoofdstuk markeert in de onderdrukking van vrouwen en meisjes in Iran. De wet, bestaande uit 74 artikelen en vijf hoofdstukken, werd na anderhalf jaar overleg tussen de rechterlijke macht, het parlement en de Raad van Bewakers voltooid. Deze wet, die oorspronkelijk werd opgesteld na de opstanden van 2022, schendt op flagrante wijze internationale mensenrechtenverdragen, waaronder de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten.
Een aanval op de basisvrijheden De wet geeft opdracht aan een uitgebreid netwerk van overheids- en niet-gouvernementele organisaties – waaronder het Ministerie van Cultuur en Islamitische Begeleiding, de nationale omroep IRIB, het Ministerie van Volksgezondheid, de gemeenten en het Ministerie van Wetenschap – om de kledingvoorschriften actief te handhaven. In het bijzonder verplicht hoofdstuk drie verschillende instellingen om in te grijpen tegen wat het regime als “onbehoorlijke hijab” beschouwt, wat verder gaat dan de beruchte “zedenpolitie” en een alomtegenwoordige sfeer van toezicht en controle creëert.
Volgens artikel 16 zijn bijvoorbeeld de gemeenten in het hele land verplicht om samen te werken met lokale raden en organisaties zoals de Islamitische Propagandadienst en het Ministerie van Jeugd en Sport om de naleving van de hijabvoorschriften in openbare ruimtes zoals parken, cultuurcentra, historische plekken en het openbaar vervoer te waarborgen. Ze hebben ook de taak om de aanwezigheid van mensen die zich inzetten voor kuisheid en de zedenpolitie te bevorderen.
Strenge straffen bij niet-naleving De wet voorziet ook in zware straffen voor individuen en bedrijven die zich niet aan de voorschriften houden of deze niet handhaven. Medewerkers van overheidsinstellingen en particuliere bedrijfseigenaren moeten rekening houden met ernstige gevolgen als ze weigeren overtredingen te melden of mee te werken aan de handhaving van de wet. Strafen omvatten ontslag uit de openbare dienst voor maximaal zes jaar, aanzienlijke boetes van twee tot zes maandenwinst en extra boetes voor individuen.
Een mechanisme voor onderdrukking Naast de handhaving van de kledingvoorschriften legt de wet de taak om afwijkende meningen te onderdrukken en de verspreiding van regime-vijandige stemming te voorkomen bij de Iraanse inlichtingendiensten – waaronder het Ministerie van Inlichtingendienst, de inlichtingendienst van de IRGC en de politie-inlichtingendienst. Dit maakt duidelijk dat de ware bedoeling van de wet niet is om culturele waarden te handhaven, maar om de rechten van vrouwen te onderdrukken en elke potentiële oppositie de kop in te drukken.
Deze recente maatregel is een wanhopige poging van het Iraanse regime om de vrouwen die sinds 2022 aan het hoofd van de recente opstand staan, het zwijgen op te leggen.
