Zeinab Jalalian, een Koerdische politieke gevangene en de enige vrouw in Iran die een levenslange gevangenisstraf uitzit, verkeert volgens berichten in kritieke toestand. Na een operatie aan een vleesboom in een ziekenhuis in Yazd werd zij al na 24 uur – vóór het voltooien van haar postoperatieve behandeling en tegen het medisch advies in – teruggebracht naar de gevangenis.
Gedwongen terugkeer na onvolledige operatie
Jalalian lijdt al jarenlang aan ernstige gezondheidsproblemen, waaronder inwendige bloedingen, nierproblemen en chronische pijn. In juli 2024 werd zij vanwege hevige pijn overgebracht naar de ziekenboeg van de centrale gevangenis van Yazd, maar vervolgens teruggestuurd naar haar afdeling zonder gespecialiseerde medische zorg, slechts met minimale behandeling.
Naast haar chronische ziekten kampt zij nu ook met huidproblemen en algemene lichamelijke zwakte, waardoor haar toestand kritiek is geworden.
Gezondheidszorg afhankelijk van een “berouwbrief”
De Iraanse veiligheidsautoriteiten hebben herhaaldelijk haar toegang tot gespecialiseerde medische zorg afhankelijk gemaakt van het ondertekenen van een zogenoemde “berouwbrief”. In juni 2024 werd haar door inlichtingenagenten meegedeeld dat overplaatsing naar een ziekenhuis alleen mogelijk zou zijn als zij een dergelijke verklaring zou ondertekenen — een eis die zij resoluut afwees, met de nadruk dat medische zorg haar fundamenteel mensenrecht is. Vergelijkbare druk werd ook in november 2023 gemeld.
Volgens speciale rapporteurs van de Verenigde Naties kan het voortduren van haar gevangenschap zonder adequate medische zorg onherstelbare gevolgen hebben voor haar leven. Zij benadrukten dat “tijd van essentieel belang is” en dat verdere vertraging in behandeling fataal kan zijn.
Politieke gevangene Zeinab Jalalian mogelijk overgebracht naar de gevangenis van Kerman
Wie is Zeinab Jalalian?
Zeinab Jalalian werd in 2007 gearresteerd en in 2009 veroordeeld tot één jaar gevangenisstraf wegens illegale grensoverschrijding. Daarnaast werd zij ter dood veroordeeld op beschuldiging van “vijandschap tegen God” vanwege vermeend lidmaatschap van oppositiegroepen. Haar doodvonnis werd bevestigd door zowel het hof van beroep als het Hooggerechtshof, maar later omgezet in levenslange gevangenisstraf.
Zij heeft herhaaldelijk verklaard dat zij tijdens haar detentie zwaar werd gemarteld, onder meer door zweepslagen op de voetzolen, slagen in de buik, het met haar hoofd tegen muren slaan, en dreigingen met seksueel geweld.
Oproep
Wij verklaren dat deze handelingen van het regime misdaden tegen de menselijkheid zijn. Wij eisen dat er onmiddellijke juridische en internationale stappen worden ondernomen om verantwoordelijkheid af te dwingen, inclusief een onafhankelijk internationaal onderzoek, passende juridische vervolging van de verantwoordelijken, en dringende maatregelen om de veiligheid en het recht op medische zorg van Zeinab Jalalian en andere politieke gevangenen te waarborgen. Wij roepen mensenrechtenorganisaties, internationale instellingen en nationale overheden op om snel en doortastend op te treden tegen de foltering en de dodelijke druk die het Iraanse regime in gevangenissen uitoefent tegen mensenrechtenactivisten en politieke gevangenen.
